Ik merkte het aan de kracht van de zon. Zijn stralen leken op hun lange weg naar de aarde het meeste van hun warmte onderweg kwijt te zijn geraakt. Aangekomen zegen ze vermoeid neer en wisten het zweet van het voorhoofd, als een reiziger na een lange reis. Bijna gelijktijdig gaven ook de planten en bomen er de brui aan. Alsof ze dat zo hadden afgesproken. Of gehoorzaamden aan een en dezelfde onhoorbaar tikkende klok. De herfst was nu toch echt begonnen.

Toch at ik gisteren nog een handvol frambozen, alvorens ik ze verhuisde naar de andere kant van de tuin, waar ze het, zo hoop ik, iets beter zullen doen. Lekker waren ze overigens wel. Zo deed ik nog wat klusjes. Haalde een stuk van de bloemenborder leeg, om ook daar volgend jaar groenten te zaaien, oogstte een krop andijvie en een venkelknol en bond de ranken van de braam nog maar eens op.

Ook pootte ik knoflooktenen: het leukste klusje van het najaar. Ik had nieuwe bollen gekocht, omdat ik vond dat de bollen en tenen die ik nu al een paar jaar pootte, oogstte en weer pootte, met de jaren steeds iets kleiner leken te worden. Ik stopte de tenen van twee bollen in de grond, wat neerkwam op zo’n vijfentwintig teentjes.

Terwijl ik dat deed, zittend op mijn knieën met het herfstzonnetje op mijn hoofd, dacht ik na over de vermenigvuldigingsfactor van vruchten en gewassen. Ik weet niet of dit de juiste term is en of er überhaupt een term voor bestaat, maar wat ik ermee bedoel is het volgende. Uit één teentje knoflook groeit een bol die op zijn beurt weer een stuk of twaalf tenen heeft. De vermenigvuldigingsfactor van knoflook is daarmee, volgens de wet van Snoek, twaalf.

Potend vroeg ik me af welke plant in de moestuin de hoogste vermenigvuldigingsfactor had. Mijn gedachten ging vrijwel meteen uit naar de courgette. Uit één zaadje groeit een plant die wel vijfentwintig vruchten produceert. Hoeveel zaad bevat een courgette? Ik heb geen idee. Ik eet ze het liefst nog voordat het zaad gevormd is. Maar het zullen er toch snel een stuk of vijftig zijn. De vermenigvuldigingsfactor van de courgette is dus 25×50=1250. Da’s niet mis.

Is de courgette daarmee de kampioen? Een kanshebber op die titel is het zeker. Ik weet niet hoe het met de zaadproductie van bladgroenten is gesteld. Ik laat sla en andijvie nooit zo ver doorschieten dat ze bloem en zaad gaan produceren. Maar gezien de minieme grootte van het zaad, zou een zaaddoos wel eens heel veel zaadjes kunnen bevatten.

Ik vroeg me af wat ik met mijn loganberry aan moest. De plant, ooit door een kweker opgekweekt uit zaad, produceert elk jaar massa’s rode vruchtjes, die waarschijnlijk allemaal een aardig aantal zaadjes bevatten. Het is zeer waarschijnlijk dat hij daarmee de courgette van de eerste plaats verstoot. Maar ik vond dat de struiken toch niet mee mochten doen in deze competitie. Waarom weet ik eigenlijk niet, maar helemaal eerlijk leek het me niet. Het had iets te maken met het feit dat een struik niet in één jaar de hele cyclus van zaad, naar plant, naar vrucht, naar zaad doorloopt.

Nee, mijn knoflooktenen eindigden ergens onderaan. Nog net boven de aardappel. Maar toch, een wonder blijft het. Al is het wonder, zoals elke vader en moeder weet, getalsmatig nog zo klein.

2 reacties op ‘Gaat heen en vermenigvuldigt u

    • Dat is inderdaad ongelooflijk. Moet wel zeggen dat ik weinig aan kool doe. Het neemt zoveel ruimte in. En de rupsen zijn er dol op. Wel de bladgroenten uit de Brassica familie. Ik heb dit najaar Serifon (of Suehlihung, of Sher li Hong, of Green in the Snow) gezaaid. Een op mosterdblad en raapstelen lijkende Chinese bladgroente (Brassica Juncea) die snel groeit en zeer winterhard is. Rauw, geroerbakt en als stamppot te eten.

Wil je reageren? Leuk!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s